سوره یونس آیه 99 :
بسمه تعالی
جلسه مورخ 4/9/95
سوره یونس آیه 99 :
در این آیه خداوند در خطاب به پیامبر اکرم (ص) به یکی از سنت های خود اشاره دارد و آن اینکه انسان مختار است و ایمان اجباری فایده ای ندارد .
معنی آیه : و اگر پروردگار تو می خواست ، قطعا" کسانی که در زمین اند همه ی آنها یکسره [ به اجباری ] ایمان می آوردند . حال آیا تو مردم را مجبور می کنی که مومن شوند ؟.
در این آیه یکی از تهمت هایی که به اسلام می زنند و می گویند اسلام دین شمشیر و اجبار است جواب داده شده است که حتی پیامبر (ص) هم حق ندارد کسی را به اجبار مسلمان کند چه برسد به اینکه در متن دین این تفکر وجود داشته باشد و حتی در سوره بقره آیه 257 میفرماید : در قبول دین اجباری نیست زیرا راه هدایت از ظلالت مشخص شده است .
تفسیر نور : انسان مختار است .
تفسیر نور : خداوند هم قدرت دارد و هم حکمت و از قدرتش آنگونه استفاده می کند که خلاف حکمت نباشد .
تفسیر نور : پیامبر (ص) از روی دلسوزی برای ایمان آوردن مردم اصرار می کرد .
تفسیر راهنما : مختار و آزاد بودن انسان در پذیرش و عدم پذیرش دین مقتضای ربوبیت خداست .
تفسیر راهنما : ایمان نیاوردن گروه های بسیاری از انسانها نشانه آزادی آدمیان و مجبور نبودنشان از سوی خداوند در پذیرش دین الهی است .
سوره یونس آیه 100 :
در این آیه خداوند به یکی دیگر از سنت های خود و آن توفیق الهی برای هدایت انسان را بیان می کند یعنی عقل و اراده ای که انسان دارد از طرف خداست که به او داده شده است و در پایان آیه عدم استفاده از عقل و اراده را عامل آلودگی انسان میداند .
معنی آیه : و هیچ کس را نرسد که جز به اذن [ و توفیق ] خدا ایمان بیاورد ، و [ خدا ] پلیدی را بر کسانی می نهد که نمی اندیشند .
سوال : آیا این آیه با آیه قبل تناقض ندارد ؟ زیرا در آیه قبل ایمان را اختیاری و در این آیه ایمان را به توفیق الهی میداند !
جواب : خیر ، زیرا همان را نیز خداوند داده است در اینجا اذن الهی به معنی تفضل و توفیق الهی است .
تفسیر نور : مردم نه مجبورند به ایمان آوردند (آیه قبل) و نه بدون هدایت و توفیق الهی به ایمان آوردن موفق می شوند .
تفسیر نور : لطف الهی و توفیق ایمان شامل اهل خرد و تعقل می شود . و آنکه با اختیار خود فکر و تعقل نکند مشمول قهر الهی می شود.
تفسیر نور : کفر پلیدی است و بی ایمانی نشانه بی خردی .
تفسیر راهنما : بکار نبستن عقل و خرد عامل آلودگی انسان به پلیدی هاست .
نظر استاد : در روایت است که در تعریف عقل میفرماید : عقل چیزیست که بوسیله آن خدای رحمان پرستش شود و به وسیله آن به بهشت الهی نائل گردیم .
تفسیر راهنما : ایمان مایه طهارت مومنان و پاکیزه کننده آنان از هرگونه رجس و پلیدی است .
شرح مختصری از دروس استاد ارجمندجناب آقای فرخنده ای در خصوص تفسیر قرآن کریم